home |  link |  webboard |  job |  sitemap |  shopping cart 

สถาปัตยกรรมกลายพันธ์

สถาปัตยกรรมกลายพันธ์

                เรื่องนี้เป็นเรื่องที่อาจจะไม่มีความหมายหรือความสำคัญเท่าใดในปัจจุบัน แต่ที่ยกมาเขียนมาอ่านกันก็ด้วยเห็นว่างานสถาปัตยกรรมไทยหรือสถาปัตยกรรมประเพณีของไทยกำลังจะเปลี่ยนไปในเรื่องที่น่าวิตกว่า รูปแบบของสถาปัตยกรรมไทยหรือสถาปัตยกรรมประเพณีที่เกิดขึ้นในปัจจุบันจะสร้างความเข้าใจคลาดเคลื่อนไม่ถูกต้องต่อลูกหลานในอนาคต
                เรื่องนี้ไม่ได้เขียนเพื่อคัดค้านการพัฒนางานทางสถาปัตยกรรมในบ้านเรา แต่เขียนอ่านกันเพื่อให้ความรู้ความเข้าใจในสถาปัตยกรรมประเพณีบ้านเราเป็นเรื่องที่มีกฎเกณฑ์มีไวยากรณ์ทางสถาปัตยกรรมที่สะท้อนคติ สัญลักษณ์ ประเพณี ของวัฒนธรรมพื้นถิ่น
                สถาปัตยกรรมไทยหรือสถาปัตยกรรมประเพณีไทยนั้น มีรูปแบบ รูปทรง ขนาด องค์ประกอบ วัสดุที่ใช้ สะท้อนถึงประโยชน์ใช้สอย คติ สัญลักษณ์ วัฒนธรรม ประเพณีที่สมดุลที่สุดประเภทหนึ่ง และส่วนใหญ่ของสถาปัตยกรรมไทยในปัจจุบันที่ตกทอดเป็นมรดกรวมทั้งที่กำลังสร้างสรรค์ขึ้นใหม่ เช่น วัดวาอาราม โบสถ์ วิหาร และบ้านเรือนประชาชน อย่างมีสัดส่วน รูปทรงหรือขนาดที่ต่างกันไป
                ตัวอย่างเช่น พระอุโบสถจะมีรูปทรง รูปแบบ องค์ประกอบ แตกต่างจากศาลาการเปรียญ แต่เมื่อรวมอยู่ด้วยกันแล้วจะสอดคล้องต่อเนื่องเป็นเรื่องเดียวกัน ความสูง ความกว้างของตัวพระอุโบสถจะแตกต่างกันออกไปและจะไปสัมพันธ์กับรูปแบบของหลังคา เราจะพบว่าหลังคาพระอุโบสถ วัดวาอารามต่างๆ เป็นรูปสามเหลี่ยมที่มีสัดส่วน งดงามกลมกลืนไม่สูงชะลูดผอมแห้งเช่นปัจจุบัน องค์ประกอบช่อฟ้า ใบระกา มีสัดส่วนที่กลมกลืนส่งเสริมคติ สัญลักษณ์ของความหมายในรูปธรรม ไม่รกรุงรัง
                ขอยกตัวอย่างของสถาปัตยกรรมกลายพันธ์ที่กำลังเป็นแฟชั่นแพร่ขยายกันออกไปทั่วที่ทำให้งานสถาปัตยกรรมไทยลดคุณค่าและสร้างความเข้าใจผิดต่อผู้พบเห็นโดยทั่วกัน
 
 
รูปภาพที่เห็นนี้เป็นวิหารหรือเป็นมณฑปหรือเป็นศาลาวัดอย่างใดอย่างหนึ่งซึ่งไม่อาจทราบได้ ความสูงของจั่วแหลมที่ไม่สัมพันธ์กับความกว้างของช่วงโครงสร้าง ทำให้เห็นหลังคาสูงชะลูด (สวยแบบแหลม) ดูไม่งดงาม ไม่สงบ ไม่สะอาด รกรุงรัง ยิ่งเพิ่มเรือนยอด หลังคาเป็นชั้นๆ ที่ลอกมาจากสัญลักษณ์ของพระราชวัง ยิ่งทำให้กลุ่มอาคารกลุ่มนี้ดูรกรุงรังผิดคติ ผิดสัญลักษณ์ ยิ่งขึ้น ก็ทำให้งานชิ้นนี้เป็นสถาปัตยกรรมกลายพันธ์ (ซึ่งกำลังกระจายอยู่ทั่วไปในประเทศ)
ซึ่งทำให้ความเข้าใจในสถาปัตยกรรมไทย สถาปัตยกรรมประเพณีของไทย คลาดเคลื่อนจนนำไปสู่ความเข้าใจผิด แต่เนื่องจากว่า
วัด ไม่ใช่อาคารที่อยู่ภายใต้พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร
วัด ไม่ใช่อาคารที่อยู่ภายใต้พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
นั่นคือคำถามว่า ใครจะเป็นผู้รับผิดชอบในเรื่องนี้ กระทรวงวัฒนธรรมฯ กรมศิลปากร กรมการศาสนา สนใจเรื่องนี้หรือไม่ หรือจะเริ่มสนใจบ้างดีไหม เพราะถ้าเนิ่นนานไป สมบัติทางภูมิปัญญาของชาติก็จะสูญ ชาติที่ไม่มีวัฒนธรรมตั้งอยู่ไม่ได้
 
  
25 พ.ย. 53
15.57 น.
 
 
ข่าว: