โฮงเจ้าฟองคำ
อ่านเพิ่มเติม
โฮงเจ้าฟองคำ
- ที่ตั้ง เลขที่ 8 ถนนสุมนเทวราช ตำบลในเวียง อำเภอเมือง จังหวัดน่าน
- ผู้ครอบครอง รศ. มณฑล คงกระจ่าง ภัทราภรณ์ ปราบริปู และวิสิฎศรี โมนาแซน
- ปีที่สร้าง พ.ศ. 2467
- ปีที่ได้รับรางวัล พ.ศ. 2559
- ประเภท อาคารเคหสถานและบ้านเรือนเอกชน
โฮงเจ้าฟองคำ (โฮง เป็นคำพื้นเมืองน่าน หมายถึง บ้านหลังใหญ่) ตั้งอยู่ในพื้นที่ซึ่งแต่เดิมคือคุ้มของเจ้าศรีตุมมา หลานเจ้ามหาวงศ์เจ้าผู้ครองนครน่านองค์ที่ 6 และอยู่ติดกับคุ้มแก้วซึ่งเป็นที่พำนักของเจ้าผู้ครองนครน่านในเวียงเหนือ ต่อมาบ้านหลังนี้ได้ตกทอดมายังเจ้าฟองคำ ผู้เป็นทายาทของเจ้าศรีตุมมา
โฮงเจ้าฟองคำเป็นบ้านไม้สักยกใต้ถุนสูง รูปแบบเรือนล้านนา หลังคาทรงจั่วมุงด้วยกระเบื้องดินขอ ประกอบด้วยเรือน 4 หลังที่เชื่อมต่อกันด้วยนอกชานและทางเดิน บันไดทางขึ้นบ้านอยู่ด้านหน้ามีหลังคาคลุม สำหรับไม้สักที่ใช้ในการสร้างบ้านนั้น ใช้วิธีการผ่าและถากด้วยขวานและมีดตามเทคนิคการแปรรูปไม้อน่างโบราณ การประกอบตัวบ้านไม่ได้ใช้ตะปู แต่จะใช้วิธีเจาะไม้และเข้าไม้โดยใช้สลักไม้ พื้นที่ชั้นบนใช้เป็นที่พักอาศัย และพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นจัดแสดงวิถีชีวิตในอดีตและของโบราณที่มีคุณค่า เช่น เครื่องเงิน และผ้าทอ
เป็นต้น พื้นที่ชั้นล่างเป็นใต้ถุนโล่งสำหรับตั้งกี่ทอผ้า สาธิตการทอผ้า และจำหน่ายผ้าพื้นเมืองที่ทอที่บ้านหลังนี้ บริเวณหน้าบ้านมีบ่อน้ำ โดยรอบบ้านร่มรื่นด้วยต้นไม้นานชนิด
โฮงเจ้าฟองคำเป็นตัวอย่างของการอนุรักษ์บ้านไม้เก่าด้วยการปรับเปลี่ยนการใช้สอยให้เหมาะสมกับสภาพสังคมและเศรษฐกิจในปัจจุบัน อีกทั้งเป็นทั้งพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นที่มีชีวิตซึ่งมีส่วนช่วยรักษามรดกวัฒนธรรมของชาวน่านโดยเฉพาะการทอผ้าพื้นเมืองไว้ได้อย่างน่าชื่นชม
Hong Chao Fongkham
- Location: No.8 Sumonthewarat Road, Tambon Nai Wiang, Amphoe Mueang, Nan
- Proprietor: Assoc. Prof. Monthol Khongkrachang, Phatraphon Prabripu, and Wisitsri Monasan
- Construction Date: 1924
- Conservation Awarded Date: 2016
- Category: Private residences
Hong Chao Fongkham (Princess Fongkham’s Mansion) is situated on the land which was originally the royal house of Chao Situmma (Princess Situmma), a niece of Chao Mahawong, the 5th Lord of Nan, adjacent to Khum Kaeo, the royal residence of the Lord of Nan. Later, this house was inherited by Chao Fongkham, Chao Situmma’s heir.
Hong Chao Fongkham is a teakwood house built on high-raised floor in Lanna style, gable roof with terracotta roof tiles, comprising 4 houses connected by a deck and corridors, accessible by a roofed staircase to the front. The wood materials are cut and finished with axes and knives and joined by mortise-and-tenon jointing without nails in ancient woodworking techniques. The upper floor consists of accommodation area and local museum which exhibits people’s way of life in the past and valuable ancient objects, for instance, silverware and ancient textiles. The underfloor is open, used for demonstration of traditional cloth weaving as well as selling handwoven cloths. There is a well in front of the house, and the landscaping is lush greenery.
Hong Chao Fongkham is an example of adaptive reuse of an old wooden house by adapting the functions to suit the present context. The house has become a living local museum where cultural heritage is commendably conserved, especially the cloth-weaving traditions of Nan.
